Võ Hồng – Người tránh xa những “vết xe cộ cũ” – Sinh trắc vân tay Infolife

Khoảng trời đất ơi riêng Võ Hồng

Trong đề dẫn hội thảo, TS Trần Lăng – Hiệu trưởng Trường ĐH Phú Yên reviews: Với cuộc thế cầm bút liên tục hơn nửa thế kỷ, đi qua không ít thời đoạn lịch sử vinh quang ko giống nhau, Võ Hồng là mẫu nhà giáo – nhà văn lương thiện, trong sáng và vững chắc và chắc chắn với nghề. Suốt những năm dài vừa một trui nuôi ba con trẻ, vừa dạy học, viết văn, Võ Hồng đã để lại một di sản văn hoa đồ sộ gồm 6 tiểu thuyết – truyện dài, hàng ngàn truyện ngắn, tùy bút và rất nhiều tác phẩm viết cho thiếu nhi.

“Hoài cố tri” là tác phẩm được xuất bản thứ nhất của Võ Hồng, khai sinh ra sự nghiệp văn hoa của phòng văn và từ đó cảm hứng và ý thức hoài niệm như một đặc thù xuyên suốt các trang viết. Những đóng góp của phòng văn Võ Hồng cho quê nhang, cho văn chương, văn hóa dân tộc, cho lĩnh vực giáo dục là vô cùng quan yếu và có ý nghĩa chẳng những trong thực tế mà còn hướng tới tương lai.

Võ Hồng - Người tránh xa những “vết xe cũ” -0

Tham luận tại hội thảo, PGS-TS Võ Văn Nhơn nhấn mạnh, có chủ kiến cho rằng Võ Hồng là người đứng ngoài vòng thời đại nhưng có đọc tác phẩm mới thấy ông luôn sát cánh đồng hành với tổ quốc, dân tộc. Như một người nhân hậu của phương Đông, văn hoa của ông đã vượt lên những thiên kiến chính trừng trị hẹp hòi để tỏ bày chữ Hiếu so với quê nhang, tổ quốc của tôi. Vì vậy mà văn hoa của ông đã tồn tại vững chắc và chắc chắn với thời gian.

Trong “Người về đầu non”, Võ Hồng đã nói đến trận đấu tranh ở quê nhang ông: “Chiến tranh tràn ngập mỗi ngày 1 rộng, làng tôi thành bãi chiến trận. Ðồng bào tản cư, bỏ nhà bỏ cửa, ruộng vườn để cỏ mọc hoang. Bác gái lần mò vào được với shop chúng tôi, mừng gặp con cháu nhưng mắt vẫn hướng về ngôi nhà cũ và về ngôi mộ chơ vơ ở lại một trui…” (Võ Hồng, 1968). Trong số đó có cảnh người chết cũng ko được mai táng yên ổn, có cảnh người vợ bên xác chồng và đứa con dại có đôi mắt thơ ngây, đầu mang chiếc khăn tang giữa nhang trầm mộ chí. Tiểu thuyết “Như cánh chim bay” vẹn tròn có thể xem là biên niên sử về loài người Phú Yên trong kháng chiến chống Pháp. Những trào lưu chống giặc ngoại xâm, giặc đói, giặc độn. Những cảnh tập luyện quân sự, trực gác, phá đường; trào lưu tăng gia bản xuất, trồng khoai, trồng sắn; trào lưu dân gian học vụ… đã được ông miêu tả khôn cùng sinh động trong tác phẩm.

Nhà phân tích Phạm Phú Phong cho rằng, qua trang viết, Võ Hồng thường biểu lộ mọi điều tốt lành cho mọi người, mọi nhà. thế gian nhân vật của ông là thế gian của những loài nhân tình thương, độ lượng. Dưới ngòi bút của ông, nhân vật nào sau hết cũng vẹn tròn có thể trở nên loài người tốt. Ông thức tỉnh thiện lương ở mỗi người, bằng phương pháp kéo toàn bộ những gì tốt xinh xẻo về phía trui, những người tốt bụng về đứng chật tâm vong linh nhân ái, ấm lòng tình người của tôi.

Đọc Võ Hồng, chúng ta khó tìm thấy những tư tưởng lộ liễu, tính gay cấn và những tuyên ngôn uy thế. Như một cao thủ có nội công thâm hậu, ông chỉ nói đến những việc thường ngày, những chuyện có thật trong đời sống quanh trui, chuyện của chính bản thân và mái ấm gia đình, những chuyện tưởng ko tồn tại gì để viết. Tư tưởng thâm thúy lại được biểu lộ qua những ví dụ khôn cùng thường ngày, người đọc ko phải truy tìm ở nhiều tầng, nhiều lớp xa xôi cũng vẹn tròn có thể nhận thức được vấn đề.

Phạm Phú Phong nhìn nhận: “đặc tài dựng truyện, tạo ko khí cho truyện và xương thịt cho tính cách qua từng nét phác hoạ cô đọng, làm cho Võ Hồng gần với Nam Cao. Ở ông có cái hóm hỉnh sinh động của Nguyễn Công Hoan, tình cảm nhẹ nhõm chân chất và thiết tha của Thạch Lam, lại có cả sự tinh xảo và sắc sảo của Nam Cao. ko phải là việc cộng lại pha tạp, tác động mà là việc nhất quán của một văn cách tài hoa theo kiểu Võ Hồng”.

Theo TS Lê Thị Hường, nhà văn Võ Hồng sáng tác ở nhiều chặng đường, gồm nhiều loại thể, dù vậy ông khá nhất quán về văn phong. Điều này khiến văn hoa Võ Hồng mang một sắc thái riêng, khó hòa lẫn trong văn chương miền Nam (1955 – 1975). Võ Hồng đứng riêng ra tương tự một phần bởi tâm vong linh ông, quan niệm và lối viết của ông gần hơn với văn chương lãng mạn.

Tuổi thanh xuân của Võ Hồng đi qua trong bầu khí quyển của văn chương lãng mạn. Võ Hồng từng học ở Thành Phố Hà Nội (từ 1940 – 1943), nơi sẽ là cái nôi của Thơ mới và Tự lực văn đoàn. Từ truyện ngắn đầu tay “Mùa gặt”, đăng trên Tiểu thuyết thứ bảy (1939), phải tới hai mươi năm sau Võ Hồng mới xác lập được vị thế nhà văn; dù vậy vệt sáng lãng mạn từ thời tiền chiến vẫn theo ông suốt cuộc thế viết văn, đặc thù thể hiện rõ qua truyện ngắn.

Thông điệp lan tỏa yêu thương

Tham luận của hai nhà phân tích Bùi Thanh Truyền và Lê Minh Tú tập trung vào những đóng góp rực rỡ của phòng văn Võ Hồng trên lĩnh vực văn chương thiếu nhi. Cũng là kể chuyện con nít, nhưng cái duyên của ông ko ở sự trong trẻo, vong linh nhiên, máu lửa mà đến từ những đắgn đót, “trầm tư” thuở thơ dại và cả những tháng năm “gà trống nuôi con”: “Vĩnh biệt cây trứng cá”, “Một ngày cho mẹ”, “Từ giã tuổi thơ”, “Người bạn nhỏ tên Tô”, “Người anh vắng mặt”, “Mẹ gà con vịt”, “Cánh thiệp đầu xuân”,…

Võ Hồng - Người tránh xa những “vết xe cũ” -0
Hội thảo khoa học quốc gia “Hoài cố tri – Kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà văn Võ Hồng”. (Ảnh: H.P.)

Bằng sự trải nghiệm, cái nhìn, hành xử của người trong cuộc, trái tim mẫn cảm trước những thảm kịch của tha nhân và của chính bản thân, Võ Hồng đã mang lại một dư vị riêng cho văn chương thiếu nhi như ông hằng tâm niệm: “thẩm mỹ và làm đẹp là thấy được cái nhỏ nhất chưa ai thấy, nghe được cái chưa ai nghe và diễn tả bằng ngôn từ chưa ai dùng. Là tránh xa những vết xe cộ cũ, những lối mòn” (Trầm tư, Võ Hồng, NXB Trẻ, 1995).

trong mỗi mẩu chuyện thiếu nhi của Võ Hồng, phía sau nỗi buồn luôn ngập tràn những tình cảm tình thật, nồng nàn, dung dị. Càng xót xa, buồn phiền trước cái chết của con Tô (Người bạn nhỏ tên Tô), sự ra đi của cây trứng cá trong vườn (Vĩnh biệt cây trứng cá), người đọc càng nhận thấy rõ mối giao ước, gắn bó vô hình nhưng mật thiết, uy thế giữa trẻ em với tự nhiên. người sáng tác muốn tôn vinh tấm lòng nhân hậu của rất nhiều em giành riêng cho vạn vật cũng như vai trò quan yếu của tự nhiên trong hành trình nuôi dưỡng nhân cách, ý thức của trẻ. Tuy thiếu vắng hình ảnh người mẹ, nhưng ko khí mái ấm gia đình trong truyện “Mẹ gà con vịt” chưa lúc nào vắng tiếng nói tiếng cười. Hạnh phúc đơn sơ mà nồng thắm có được nhờ tình yêu vô bến bờ của người phụ thân và tấm lòng hiếu hạnh của rất nhiều con.

Nhà biên khảo Nguyễn Vy Khanh nhận định và đánh giá: “Tác phẩm của Võ Hồng lúc nào thì cũng rất được trân quý, chứng tỏ chúng thật có trừng trị giá ý thức và lịch sử vinh quang và đã đi qua được chắt lọc của thời gian. Ông đã là nhà văn lớn của nửa hậu bán thế kỷ XX, bề thế văn nghiệp của ông lớn ko phải ở những triết lý, thuyết lí vẹn tròn có thể đề xướng trong mỗi tác phẩm mà là ở sự già dặn, phong phú và chân thực của người sáng tác”.

Tại hội thảo, thi sĩ Nguyễn quang đãng Thiều, chủ toạ Hội Nhà văn Việt Nam xác minh: “Những trừng trị giá mà nhà văn Võ Hồng để lại qua các tác phẩm văn hoa của ông, Trong số đó có những tác phẩm cho thiếu nhi là vô cùng quý giá. Hội Nhà văn Việt Nam đang tiến hành cuộc vận động sáng tác cho thiếu nhi, để sở hữu những tác phẩm văn chương khiến các em trở nên những người tốt, mang ý thức, cốt cách văn hóa người Việt. Các nhà văn hiện nay cần yếu tâm thế, và cần tiến hành được sứ mệnh của tôi như nhà văn Võ Hồng và những nhà văn thời kỳ ông đã làm, để lại trừng trị giá vĩnh hằng, vượt thời gian”.

Nhà văn Võ Hồng sinh tại làng Ngân Sơn (xã An Thạch, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên) – một ngôi làng trước đây chuyên làm đồ gốm, nằm bên bờ sông Phường Lụa, gần nhà thờ Mằng Lăng, núi A Man và đường ra gành Đá Dĩa. Giấy khai sinh Võ Hồng ghi là 5/5/1921, nhưng theo lời ông đã kể, ông sinh vào trong ngày Năm, tháng Chạp năm Nhâm Tuất (tức ngày 21/1/1923 tính theo dương lịch). Ông mất ngày 31/3/2013.

xem thêm từ: vnca.cand.com.vn

Tham gia bình luận:

Contact Me on Zalo
0968.308.418